Vaklectuur
Tijdmeesterschap van Marguerithe de Man en Jesse Segers ligt al een tijdje op mij te wachten. Het concept ’tijd’ boeit me al lang, als hefboom, als instrument om invloed mee te nemen, als privilege. In mijn doorbraakwerk bij Tweeperenboom onderscheid ik verschillende soorten tijd, elk met een eigen functie: rijptijd, kanteltijd, sprinttijd, reflectietijd, wachttijd. De kunst is niet efficiënter omgaan met tijd. Het is leren schakelen tussen deze modi, en weten welke intentie, opdracht, doel, bijeenkomst, … welk soort tijd vraagt.
Organisaties klagen over tijdsarmoede, en toch stranden doorbraken zelden op te weinig tijd. Ze stranden op de verkeerde tijd, op het verkeerde moment.
Tijd heeft kwaliteit nodig, niet alleen kwantiteit. Precies dat onderscheid belooft Tijdmeesterschap te maken, met chronos en kairos als ankerpunten. Kleine schande eigenlijk dat ik dit boek nog niet gelezen heb.
BIG BANG in onderwijs. Over de professionalisering van schoolorganisaties van Yves Larock en Bert Smits, Schoolmakers van het eerste uur. Een diepe duik in scholen als lerende organisaties, van mensen die ik ken en vertrouw in hun professionaliteit. Over hun vorig boek ‘Iedereen Schoolmaker’ lees je hier meer op Boekenbril.
Als het brandt, willen we blussen, niet leren van Nathalie Briessinck las ik al deels, en ik interviewde Nathalie voor Boekenbril net voor haar boek verscheen. Ik kijk uit naar een verdere, trage lezing van een boek dat de L&D wereld uit de klassieke box trekt.
Verandervuur van Sarah Leysen en Dorothy Migneau werd me toegestuurd. Dat wordt een heerlijk leesbad over het begeleiden van maatschappelijke transitie.
All-rounders over maatschappelijke kwesties
Verdacht veel boeken gelinkt aan tijd, toch? Maar tijd is nu eenmaal het thema dat me al jaren niet loslaat.
Stilstaan bij de toekomst van Thomas D’hooge ben ik aan het lezen en ik geniet er enorm van. Geen trendslijstje, geen glazen bol. D’hooge bouwt een vocabulaire voor toekomstdenken dat écht verder gaat dan roadmaps en mijlpalen. Recent postte Thomas op LinkedIn over het onderscheid tussen chronos, kairos en aion.
Chronos is de tijd van klokken en deadlines. Kairos is het juiste moment, het venster waarin actie mogelijk wordt. Aion is cyclische tijd, het terugkerende patroon, wat zich herstelt of verloren gaat.
Dat derde begrip ontbrak in mijn taalgebruik, en ik merk dat ik het nu overal begin te herkennen. Mijn groeiende woordenschatlijst – dankzij dit boek – deel ik hier later. En wie Tijdmeesterschap van De Man en Segers ook op zijn lijst heeft staan: de twee lezen mooi door elkaar heen, denk ik.
Tijd is hoop van Joke J. Hermsen staat om dezelfde reden op mijn lijstje. Hermsen houdt al jaren een vurig pleidooi voor de subjectieve tijd van kairos, het juiste ogenblik, tegenover de meedogenloze kloktijd van chronos. Een essaybundel die filosofie, kunst en literatuur weeft rond één vraag: van wie is deze tijd eigenlijk? Humo schreef er mooi over.
Kanteltijd van Jan Rotmans staat op mijn lijstje, maar eerlijk gezegd twijfel ik. In oktober ga ik via Re-Story zelf in gesprek met deze transitie-autoriteit. Misschien lees ik het dan liever daarvóór. Of daarna. Op het juiste kantelmomentje 😉
The Dao of Complexity van Jean Boulton is een boek dat complexiteitsdenken en taoïstische filosofie met elkaar in gesprek brengt. Systemisch denken ontmoet oude wijsheid. Dat lijkt mij een soort kruisbestuiving waar ik van “aan” ga.
AI, wat niemand ons vertelt (ook ChatGPT niet) van Lode Lauwaert, professor techniekfilosofie aan de KULeuven. Ja, het voelt enigszins obligaat om een AI-boek op je zomerlijstje te zetten. En tegelijkertijd boeit het me mateloos. Lauwaert kijkt verder dan discriminerende algoritmes en deepfakes en trekt een provocerende parallel met Oppenheimer en de Koude Oorlog. Voorbij de hype, niet naïef optimistisch, niet doemdenkerig. Dat is precies de toon die ik zoek. En als tegenwicht: Human Intelligence van Siets Bakker. Want midden in alle AI-drukte blijft de vraag wat ons mens maakt minstens even urgent. Wat is het dat we niet willen delegeren, niet kunnen delegeren, niet mogen delegeren?
De biografie van vertrouwen van Oscar David, besproken in een schitterende dialoog met Ron Van Es van de BetekenisBoekclub in Optimist Magazine. Vertrouwen als bestuurlijk vraagstuk, maar ook als innerlijke discipline.
Leiderschap 4.0, noemt David het: wanneer vertrouwen de basishouding is, wordt heel veel overbodig. Da’s toch een prachtig idee?
En het sluit aan bij iets wat steeds sterker leeft bij mij: een groeiende interesse in raden van bestuur, in bestuurlijk-strategisch werk, in wat het betekent als een board écht matuur functioneert. Niet als optelsom van sterke individuen, wel als systeem. Kobe Smits schreef er iets scherps over via Guberna.
En voor wie ook eens een duik wil nemen in onze monetaire logica: mijn lijstje met boeken over geld is ook uitgebreid. Je vindt een startpunt op de Boekenbril-geldpagina.
Een boek apart
Alles is anders van Anja Peleman past moeilijk in een leescategorie. Het gaat over het verlies van haar stilgeboren zoontje Magnus, na acht maanden zwangerschap. Een boek over rauwe rouw en onwaarschijnlijk gemis, maar ook over zachtheid zoeken in de donkerte. Ik herken het verlies, en zoals Uus Knops mooi beschrijft in haar boek Vaar wel: soms doet het deugd om nog eens op de verliesoever te vertoeven, als de ‘emotionele tijd’ heb om het te laten binnenkomen.
En dan is er nog dit stapeltje
Voor wie het fenomeen tsundoku kent: het Japanse woord voor boeken kopen die je nog niet leest, en dan toch meer kopen. Mijn eigen tsundoku-lijst op Boekenbril is inmiddels ook respectabel. Misschien vind jij daar je volgende zomerpick.
Drie aanbevelingen om nieuwe boeken te spotten
De BetekenisBoekclub van Ron Van Es is een aanrader. Een plek voor boeken die ertoe doen. Uitgeverij Noorderlicht is dé uitgeverij voor systemisch denken in het Nederlandse taalgebied. Een Vlaamse tegenhanger bestaat niet echt. Het dichtst in de buurt komt Pelckmans, die je ook al terugvindt in mijn vaklectuurlijstje.
En de strips en magazines?
Die guilty pleasures hou ik voor mezelf. Wil je ze kennen? Dan moeten we koffie gaan drinken.
PS: Ja, dat zijn te veel boeken voor één zomer. Ik ben er zoet mee tot aan Kerst.
PPS: Stiekem wil ik zelf een essayistische trilogie schrijven. Drie boeken. Drie diepe, bepalende krachten in een mensenleven: geld, macht en liefde. Niet als economie, politicologie of romantiek. Maar als ruilsysteem, als verborgen motor, als wat mensen écht beweegt. Meer daarover later.
PPS: Op deze Boekenbril pagina vind je al mijn recensies.
Fijne zomer!
Alle boeken op een rijtje
Vaklectuur
Tijdmeesterschap — Marguerithe de Man & Jesse Segers
BIG BANG in onderwijs — Yves Larock & Bert Smits
Als het brandt, willen we blussen, niet leren — Nathalie Briessinck
Verandervuur — Sarah Leysen & Dorothy Mineau
All-rounders
Stilstaan bij de toekomst — Thomas D’hooge
Tijd is hoop — Joke J. Hermsen
Kanteltijd — Jan Rotmans
The Dao of Complexity — Jean Boulton
AI, wat niemand ons vertelt (ook ChatGPT niet) — Lode Lauwaert
Human Intelligence — Siets Bakker
De biografie van vertrouwen — Oscar David
Boeken over geld — via Boekenbril
Een boek apart
Alles is anders — Anja Peleman
Vaar wel — Uus Knops (via Boekenbril)
Nog even wachten op mij
Tsundoku-stapeltje — via Boekenbril
